السيد مرتضى العسكري ( مترجم : كاظم خلخالى )

طب الصادق ( ع ) 48

طب الرضا و طب الصادق ( ع ) ( طب و درمان در اسلام ) ( فارسى )

از كجا دانست كه فلان علف مزاج را قبض مىكند ديگرى باز مىكند ؟ اگر بگوئى همه آنها را با ظن و گمان دريافته ظن و گمان كه بوسيله حواس بوجود نمىآيد ؟ اگر بگوئى بوسيله تجربه و يا نوشيدن آنها فهميده لازم مىآيد كه او در اولين آزمايش بميرد چون قبلا " نمىدانسته كه اثر و خاصيت اينها چيست ؟ و مىدانيد كه بيشتر علفها سمى و كشنده هستند ؟ اگر بگوئى در هر شهرى مىگشته و در ميان هر امتى اقامت مىكرده تا اول زبان آنها را ياد مىگرفته بعد هم دواهاى آن محل با آزمايش كردن در روى چند نفر و كشتن آنها فهميده است آيا عقل تو قبول مىكند كه مردم آن كشور با يك چنين بيگانه‌اى كه صد نفر آنها را كشته رفتار خوب داشته باشند و او را نكشند ؟ و به او دواها را بگويند ؟ حال فرض كرديم همه كشورها را رفت و شرق و غرب را پيمود و عمرش هم براى آزمايش هركدام از اين دواها كفاف كرد . او چگونه مىتوانست اين آزمايشات را در مورد شناخت دواهائى كه از اعضاى پرندگان درست مىشود يا از درندگان و جانوران دريايى ساخته مىشوند تجربه انجام دهد ؟ تو اگر فكر مىكنى اين حكيم همه دواهاى دنيا را درخت بدرخت علف بعلف گشت و پيدا كرد و آنها را با تجربه فهميد و آزمايش كرد آيا مىتوانست اين آزمايشات را درباره همه پرندگان و درندگان و موجودات دريايى هم انجام دهد ؟ يعنى تك‌تك آنها را كشت و مزه آنها را چشيد ، همانطوريكه برحسب تصور تو بايد در مورد هر دوا عمل كرد . اگر اين فكر درست باشد بايد نسل حيوانات و پرندگان از بين رفته باشد و ديگر زاد و ولد نكنند ، چون آنها مانند درختى نيستند كه وقتى آن را بريدند از ريشه‌اش دوباره درختان ديگر بوجود آيند ؟